परिचय
मराठा साम्राज्याचा इतिहास दोन शतकांहून अधिक काळापर्यंत पसरलेला आहे, त्याच्या पार्श्वभूमीचा विचार डेक्कनच्या विखुरलेल्या भागातून त्याच्या उदयापर्यंत आणि शेवटी त्याच्या अस्तापर्यंत होतो. हा कालप्रवाह प्रमुख घटनांवर प्रकाश टाकतो.
प्रारंभिक पार्श्वभूमी (१६००-१६३०)
- १६००: डेक्कन अहमदनगर, बिजापूर आणि गोलकोंडा सुलतानांमध्ये विभागला गेला
- १६३०: शिवनेरी किल्ल्यावर शिवाजी महाराजांचा जन्म
- १६३६: अहमदनगर सुलतानाचा मुघलांकडून पत्तल
स्वराज्याचा उदय (१६४५-१६७४)
- १६४५: तोरणा किल्ल्यावर कब्जा, स्वराज्याची सुरुवात
- १६५९: प्रतापगडजवळ अफजल खानाचा पराभव
- १६६३: पुण्यात लाल महालजवळ शाइस्ता खानवर हल्ला
- १६६५: मुघलांसोबत पुरंदरचा करार
- १६६६: औरंगजेबाच्या तुरूंगातून पळून जाणे
- १६७४: रायगडावर शिवाजी महाराजांचा छत्रपती म्हणून राज्याभिषेक
