गडद उन्हाळ्यातील एका दिवसात दोन आठवडे पूर्वी, अब्दुल गणी याने एक परिचित दिसणारा माणूस भेटला. ही भेट श्रीनगर-लडाख राष्ट्रीय महामार्गावर, वंधामा गावात चढणाऱ्या 400 मीटर लांब रस्त्याच्या सुरुवातीला झाली. त्याने त्याला पाहताच, गणीने त्या माणसाला तो कुठला आहे हे विचारले — या भागात काश्मिरी पंडित आणि मुसलमान भेटल्यावर विचारला जाणारा एक पारंपरिक प्रश्न. उत्तराने त्याला धक्का बसला — गणी त्याच्या जुन्या शेजारी बृज 'बट्टा' (बट्टा म्हणजे काश्मिरीत पंडित) याला भेटत होता, जो वंधामामध्ये काश्मीरच्या गंदरबल जिल्हा मधील आहे.

“आम्ही आलिंगन केले,” गणी म्हणतो. “वेळाने आम्हाला बदलले — आम्ही दोघेही वृद्ध आणि पांढरे झाले. पण त्याच्या चेहऱ्यात कुठेतरी मला काहीतरी परिचित जाणवले.”

गणीसाठी, आपल्या बालपणातील एका चेहऱ्यासोबतची ही पुनर्मिलन एक वेगळ्या काळात परत नेणारी होती — 25 जानेवारी 1998 च्या भयानक घटनांपूर्वीचा काळ, जो वंधामाच्या सामूहिक स्मृतीत कोरला गेला. 25 ऑगस्ट रोजी, जम्मू आणि काश्मीर पोलिसांच्या राज्य अन्वेषण एजन्सी ने त्या घटनेची चौकशी सुरू केली, जेव्हा सैन्याच्या वर्दीतले दहशतवादी गावात आले आणि त्या काळातील एक अत्यंत भयानक हल्ल्यात 23 काश्मिरी पंडितांची हत्या केली.

हा प्रकरण काश्मिरी पंडितांच्या हत्यांच्या चौकशीसाठी SIA ने सुरू केलेल्या तपासांच्या मालिकेतला नवीनतम आहे. बृज वंधामामधील हत्याकांडाच्या आठ वर्षांपूर्वी जम्मू साठी गाव सोडले होते, जेव्हा त्याच्यासारखे अनेक लोक मोठ्या काश्मिरी पंडितांच्या पलायनाचा भाग म्हणून खोऱ्यातून निघत होते, तरी त्याच्याशी पुनर्मिलन गणीसाठी आठवणींना पुन्हा जागृत करत होते.

25 जानेवारी 1998 चा दुर्दैवी रात्री

उंच चिनार आणि अखरोटाच्या झाडांमध्ये वसलेले, वंधामा काश्मीरच्या गंदरबलमध्ये एक गाव आहे. 25-26 जानेवारी 1998 च्या रात्री, दहशतवाद्यांचा एक गट गावात उतरला, काश्मिरी पंडितांना एका ठिकाणी एकत्र केले आणि अनियंत्रित गोळीबार सुरू केला. यामुळे 23 काश्मिरी पंडितांची हत्या झाली, ज्यात चार मुले आणि नऊ महिला समाविष्ट आहेत.

आज, बरेच काही बदलले आहे. श्रीनगर आणि लडाख यांना जोडणारा एक नवीन महामार्ग गावाच्या काही शंभर मीटर अंतरावर उभा राहिला आहे, आणि जुन्या विटा आणि दगडांच्या घरांना मोठ्या काँक्रीटच्या घरांनी जागा दिली आहे. तरीही, गावाच्या हृदयात, पंडितांच्या मालकीची चार जर्जर विटा आणि दगडांची घरे उभी आहेत, वेळेत थांबलेली.